కొత్త సిరీస్ - "పాట వెంట పయనం..."

మధురమైన మన పాత తెలుగు పాటల గురించిన ఒక సిరీస్ "సారంగ" సాహిత్య వారపత్రికలో ఇవాళ నుండీ మొదలైంది. పేరు - "పాట వెంట పయనం..."

“బతుకంతా పాటలాగ సాగాలి” అని పాడుకున్నారొక కవి! పాట అంటే కేవలం సంగీతమే కాదు, అందమయిన సాహిత్యం!  ప్రతి పాటకూ ఓ ప్రత్యేకమైన పదనేపథ్యం ఉంటుంది. ఏదో ఒక విషయం పైన  రాయబడిన బోలెడు. నవ్వు, పువ్వు, వెన్నెల, జీవితం.. ఇలానన్నమాట. అలాంటి కొన్ని నేపథ్యాలను ఎన్నుకుని, ప్రతి వ్యాసంలో ఆ నేపథ్యం తాలుకూ పాటలను గుర్తుకు తెచ్చి, వినిపించే ప్రయత్నం చేయబోతోంది “పాట వెంట పయనం…”

మరి నాతోబాటూ పాట వెంట పయనానికి మీరూ రండి...

http://www.saarangabooks.com/magazine/2013/10/02/%E0%B0%AA%E0%B1%82%E0%B0%B2-%E0%B0%AC%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B0%B2%E0%B1%81-%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%B8%E0%B1%81-%E0%B0%8E%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80/

చలువపందిరి : यारा सीली सीली..

 "The Hungry stones” అని విశ్వకవి రవీంద్రుడు రచించిన ప్రఖ్యాత కథ ఒకటి ఉంది. ఆ కథను టాగూర్ వందేళ్ళ జయంతి ఉత్సవాల సందర్భంలో ప్రముఖ బెంగాలి దర్శకుడు తపన్ సిన్హా “Khudito Pashan” అనే పేరుతో సినిమాగా తీసారు. చిత్రానికి జాతీయపురస్కారం లభించింది. మరో ముఫ్ఫై ఏళ్ల తరువాత ఈ కథ ఆధారంగానే గేయరచయిత గుల్జార్ “Lekin..” పేరుతో ఓ సినిమా తీసారు. ఈ చిత్రానికి కూడా జాతీయ పురస్కారం లభించింది. ఈ చిత్రంలోని “యారా సీలీ సీలీ” అనే పాట గురించి ఈసారి చెప్పబోతున్నా..! 


ఇంతటి భావగర్భితమైన పాటలో చిత్ర కథ కూడా మిళితమై ఉంది కాబట్టి ఈసారి పాటకు 'వాక్యార్థం' రాయడం లేదు. రాసినా అర్థమంతా మారిపోతుంది కూడా! కాబట్టి 'స్వేచ్ఛానువాదం' మాత్రమే ప్రయత్నించాను. 

పూర్తి వ్యాసాన్ని క్రింద లింక్ లో చూడవచ్చు: 
http://vaakili.com/patrika/?p=3934 

చెలిమితో కాసేపు...

ఎందుకు పరిగెడుతున్నామో తెలియకుండా, ఎలా పరిగెడుతున్నామో తెలియకుండా, పరిగెత్తి పరిగెత్తి ఏం సాధించామో కూడా తెలియకుండా... మనందరం కాలం వెంట ఏళ్ల తరబడి పరిగెడుతూనే ఉంటాం. పొద్దున్నే లేవకపోతే ఎలా? త్వరగా తయారవ్వకపోతే ఎలా? వంటవ్వకపోతే ఎలా? బస్సు రాకపోతే ఎలా? ఆఫీసుకి లేటైతే ఎలా? ఆఫీసులో పని ఎక్కువైతే ఎలా? పిల్లలడిగినవి తేకపోతే ఎలా? శెలవు దొరక్కపోతే ఎలా? జీతం రాకపోతే ఎలా?
అబ్బా... ఎన్ని ప్రశ్నలో కదా.. 

వీటన్నింటికీ సమాధానాలు వెతుక్కునే సమయం కూడా ఒకోనాడు మనకి ఉండదు! అలా పరిగెత్తుతున్నాం అందరం రేపవళ్ల వెంట.. రోజుల వెంట.. నెలల వెంట.. సంవత్సరాల వెంట! ఫలానా ఫలానా పనులు చెయ్యాలి అని లిస్ట్ రాసుకుంటాం. కానీ లిస్ట్ ఎక్కడ పెట్టామో మర్చిపోతాం లేదా ఆ లిస్ట్ పెరుగుతూనే ఉంటుంది తప్ప తరగదు. ఒకటో రెండో శెలవు రోజులు వస్తాయి మధ్య మధ్యలో.. అపుడు బడలికగా ఒత్తిగిల్లడానికో, ఆలస్యంగా లేవడానికో సరిపోతాయా శెలవుదినాలు. చూస్తూండగానే ఐదు, పది, ఇరవై అని ఏళ్ళు గడిచిపోతాయి ఇలానే...


మరి ఈ పరుగుపందాల్లో కాస్త ఊరట, కాస్త విశ్రాంతి, కాస్త ఆనందం ఎలా వెతుక్కోవాలి? మనలోకి కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఎలా నింపుకోవాలి? మన హాబీలను వదలకుండా.. అన్నది ఒక మార్గం. సంగీతం, సినిమా, దైవ చింతన, చిత్రలేఖనం, పుస్తక పఠనం, సంఘ సేవ, స్నేహితులతో గడపడం ఇలా ఏది చేస్తే ఉల్లాసంగా ఉంటుందో అది చెయ్యడానికి చాలామందిమి ప్రయత్నం చేస్తూంటాం. ఇవన్నీ కాక నిన్న ఒక పని చేసా నేను. చిన్ననాటి స్నేహితురాలితో కాసేపు..కాదు కాదు బోళ్డు సేపు మాట్లాడా! ఎంత ఆనందం వేసిందో చెప్పలేను. స్కూల్లో చదువుకునేప్పటి నేస్తం. ఇన్నాళ్ళూ అలా కాపాడుకుంటూ వచ్చాం మా స్నేహాన్ని ఇద్దరమూ. పూనా దగ్గర్లో ఉంటున్నారు వాళ్ళిప్పుడు. మేం కలిసి కూడా ఐదేళ్ళు దాటుతోంది. మళ్ళీ ఎప్పటికి కలుస్తామో కూడా తెలీదు. తనకి జాబ్ తో మెయిల్స్ రాయడానికి కూడా ఖాళీ ఉండదు. ఎప్పుడైనా వీలయినప్పుడు ఫోన్లోనే మాట్టాడుకుంటాం.

 
నిన్న అలా ఇద్దరం చిన్నప్పటి కబుర్లు, ఆ రోజులన్నీ తలుచుకుంటూ, అలా మాట్టాడుకుంటే ఎంతో ఊరటగా అనిపించిందో! ఈ హడావుడి పరుగుల్లో పడి ఏదో కోల్పోతున్నామేమో అనిపించే వెలితేదో తీరినట్లు! "నాకయితే నిన్ననే జరిగాయేమో అన్నంత ఫ్రెష్ గా ఉన్నాయి ఆ జ్ఞాపకాలు.." అని తను, "అవును కదా.. ఇన్నేళ్ళేలా గడిచిపోయాయే.." అని ఆరోగ్యాల గురించీ, ఇంటివిషయాలు, స్నేహితుల గురించి, పిల్లల గురించీ.. ఇలా చాలా విషయాల గురించీ నేనూ తనూ... ఊసులడుకున్నాం.  కాసేపు నే మాట్టాడాకా, ఉండు నే చేస్తా అని తను ఫోన్ చేసింది. ఇంకాసేపు..ఇంకాసేపు అలా ఓ గంట దాకా కబుర్లు చెప్పుకున్నాకా గానీ మా కరువు తీరలేదు. లక్కీగా ఆ సమయంలో ఏ మిస్డ్ కాల్ రాలేదు, ఎవ్వరూ కాలింగ్ బెల్లు కొట్టలేదు :-)

 
ఫోన్ పెట్టేసాకా అనిపించింది.. హాబీలను కాపాడుకోవడమే కాదు చిన్ననాటి స్నేహాలను కూడా కాపాడుకుంటే ఇలా రిఫ్రెష్ అయిపోవచ్చు అని. మరి మీరు కూడా త్వరగా మీ చిన్ననాటి చెలిమితో కాసేపు కబుర్లాడేసి రిఫ్రెష్ అయిపోతారుగా...

jaya hey - CD కబుర్లు

ఆమధ్యన Landmark book store లో ఓల్డ్ సీడీల మీద డిస్కౌంట్ చూసి రెండు మార్లు Landmark ప్రదక్షిణ చేసి కొన్ని రత్నమాణిక్యాలు చేజిక్కించుకున్నాను. వాటిల్లో ఒకటి "జయ హే " అనే ఆల్బమ్. చూడగానే అనిపించింది భలే దొరికింది అని. కొని పదిరోజులు దాటిపోయాకా ఇవాళ పొద్దున్న విన్నాను. ఇప్పటిదాకా వింటూనే ఉన్నాను..! precious collection! ఈ సీడీని రవీంద్రుడి 150వ జన్మదినోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా విడుదల 2011లో చేసారు.
ఈ సీడీ తాలూకూ వివరాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు:
https://www.facebook.com/pages/Jaya-Hey/240386599417500 

ఇందులోని ప్రత్యేకత ఏంటంటే, ఆయన రచించిన మన జాతీయగీతం తాలూకూ మొత్తం ఐదు చరణాలనూ మనదేశంలో ప్రఖ్యాతి గాంచిన 39 మంది గాయక గాయణీమణులతో పాడించారు. (మనం మామూలుగా పాడుకునే జాతీయగీతంలో మొదటి చరణం ఒక్కటే పాడతాం మనం.) క్రింద యూట్యూబ్ లింక్ లో ఉన్నది అదే.. మన జాతీయగీతం మొత్తం ఐదు చరణాలతో! అందరు గొప్పగొప్ప కళాకారులను ఒక్కసారి చూసేసరికీ మనసు పులకించిపోయింది. మీరూ చూడండి..


  


 ఇది కాక ఇంకా టాగూర్ రచనలు కొన్నింటిని బెంగాలీలో పాడించి, మధ్య మధ్య ఆంగ్లంలో అనువాదం కూడా చెప్పారు. సంతూర్, గిటార్, పియానో, సితార్, తంబురా మొదలైన సంగీతవాయిద్యాలతో ఎంతో సాంత్వనగా అనిపించింది వింటుంటే. భాష అర్థం కాకపోయినా వినడానికి హాయిగా ఉన్నాయా పాటలు. పాట వెంట వినిపించిన అనువాదం కూడా అందంగా చేసారు. మొత్తం పన్నెండు ట్రాక్స్ నీ క్రింద లింక్ లో వినచ్చు: 
http://gaana.com/music-album/jaya-hey-49524


పదవ ట్రాక్ నాకు బాగా నచ్చేసి చాలా సార్లు విన్నాను. నెట్లో వీటికి అర్థాలు వెతుకుతుంటే ఇవి రెండు వేరు వేరు సాహిత్యాలని తెలిసింది. ఏం చేసారంటే, "అజు సఖి ముహు ముహు" అనే సాహిత్యాన్ని పాడిస్తూ, మధ్యలో "భాలోబెసె జోడి సుఖ్ నాహీ" అనే సాహిత్య అనువాదాన్ని చెప్పించారు. అలా ఎందుకు చేసారో తెలీదు కానీ నాకు అవి రెండూ కూడా చాలా నచ్చేసాయి. టాగూర్ కి మనసులోనే మరోసారి అంజలి ఘటించాను.

"aju sakhi muhu muhu" అసలు సాహిత్యం - 

আজু সখি , মুহু মুহু
গাহে পিক কুহু কুহু ,
কুঞ্জবনে দুঁহু দুঁহু
      দোঁহার পানে চায় ।
যুবনমদবিলসিত
পুলকে হিয়া উলসিত ,
অবশ তনু অলসিত
      মূরছি জনু যায় ।
আজু মধু চাঁদনী
প্রাণউনমাদনী ,
শিথিল সব বাঁধনী ,
      শিথিল ভই লাজ ।
বচন মৃদু মরমর,
কাঁপে রিঝ থরথর ,
শিহরে তনু জরজর
      কুসুমবনমাঝ ।
মলয় মৃদু কলয়িছে ,
চরণ নহি চলয়িছে ,
বচন মুহু খলয়িছে ,
      অঞ্চল লুটায় ।
আধফুট শতদল
বায়ুভরে টলমল
আঁখি জনু ঢলঢল
      চাহিতে নাহি চায় ।
অলকে ফুল কাঁপয়ি
কপোলে পড়ে ঝাঁপয়ি ,
মধু-অনলে তাপয়ি ,
      খসয়ি পড়ু পায় ।
ঝরই শিরে ফুলদল ,
যমুনা বহে কলকল ,
হাসে শশি ঢলঢল —
      ভানু মরি যায় ।

అర్థం ఇక్కడ చదవుకోండి.


***

తర్వాత రెండవది: "Bhalobese Jodi Sukh Nahi " 

ভালোবেসে যদি সুখ নাহি
তবে কেন-
তবে কেন মিছে ভালোবাসা ।
মন দিয়ে মন পেতে চাহি ।
ওগো, কেন-
ওগো, কেন মিছে এ দুরাশা ।।
হৃদয়ে জ্বালায়ে বাসনার শিখা,
নয়নে সাজায়ে মায়ামরীচিকা,
শুধু ঘুরে মরি মরুভূমে ।
ওগো, কেন-
ওগো, কেন মিছে এ পিপাসা ।।
আপনি যে আছে আপনার কাছে
নিখিল জগতে কী অভাব আছে ।
আছে মন্দ সমীরণ, পুষ্পবিভুষণ,
কোকিলকুজিত কুঞ্জ ।
বিশ্বচরাচর লুপ্ত হয়ে যায়,
একি ঘোর প্রেম অন্ধ রাহুপ্রায়
জীবন যৌবন গ্রাসে ।
তবে কেন-
তবে কেন মিছে এ কুয়াশা ।।

 ప్రేమ వల్ల కలిగే హృదయభారాన్నీ, వేదనను కూడా ఇంత అందంగా చెప్పడం ఒక్క టాగూర్ కే చెల్లిందేమో అనిపించింది వింటుంటే..
సీడీలో వినిపించిన ఆంగ్ల అనువాదం ఉన్నదున్నట్లు ఇక్కడ రాస్తున్నా..

IF there is nothing but pain in loving
Then why is this love?
What folly is this to claim her heart
Because you have offered her your own!
With the desire scorching your blood
And madness glowing in your eyes
Why is this mirage in a desert?

He craves for nothing in the world
Who is in possession of himself;
The sweet air of the spring time is his,
The flowers, the bird songs;
But love comes like a hungry shadow
destroying the whole world,
Then why seek this mist that darkens life?


Amour Aju Sakhi Muhu Muhu 
singer: suresh wadkar

http://www.raaga.com/player4/?id=336986&mode=100&rand=0.6206586279440671

ఓ చిన్న స్కెచ్..

ఓ చిన్న స్కెచ్.. చాలా రోజులకి..

Woman with Tambura

చలువపందిరి: “కిసీ కి ముస్కురాహటోం పే హొ నిసార్”

శైలేంద్ర, శంకర్-జైకిషన్, రాజ్ కపూర్ ఈ ముగ్గురి కాంబినేషన్ లో అద్భుతమైన పాటలూ, సినిమాలు వచ్చాయి. వాటిల్లో ఒక చిత్రం “अनाड़ी (1959)”. అనారీ సినిమాలో మొత్తం ఏడు పాటలు. ఇందులో “బన్ కే పంఛీ గాయే ప్యార్ కా తరానా” పాట తప్ప మిగిలినవన్నీ శైలేంద్ర రాసినవే. ‘దిల్ కీ నజర్ సే’, ‘వో చాంద్ ఖిలా వో తారే హసే’, ‘బన్ కే పంఛీ’ (ఈ పాట ఒక్కటి 'హస్రత్ జైపురి' రాసారు), ‘తేరా జానా’, ’1956, 1957, 1958..’, ‘సబ్ కుచ్ సీఖా హమ్నే’, ‘కిసీ కి ముస్కురాహటోం పే హొ నిసార్..’ అన్నీ వేటికవే అన్నట్లుంటాయి. “సబ్ కుచ్ సీఖా హమ్నే నా సీఖీ హోషియారీ” పాటకి సాహిత్యానికి శైలేంద్రకూ, పాడినందుకు ముఖేష్ కూ రెండు ఫిలిం ఫేర్ అవార్డ్ లు వచ్చాయి. ఈ ఏడు పాటల్లో “కిసీ కి ముస్కురాహటోం పే హొ నిసార్” పాటను గురించే ప్రస్తుతం నే చెప్పబోయేది..

ఈ పాట గురించిన మిగతా కబుర్లు ఇక్కడ:
http://vaakili.com/patrika/?p=3779

కృష్ణం వందేజగద్గురుమ్

వసుదేవసుతం దేవం కంసచాణూరమర్దనం
దేవకి పరమానందం కృష్ణం వందేజగద్గురుమ్ ll

అతసీపుష్పసంకాశం హారనూపురశోభితం
రత్నకంకణకేయూరం కృష్ణం వందేజగద్గురమ్ ll

తెల్ల మందారం..

కొద్దిపాటి గులాబీరంగు కలిసిన తెల్ల మందారం..  

దశలవారీగా ఇలా విచ్చింది:-)

దేవుడికి పెట్టి తీసేసాకా, మర్నాటికి కూడా ఇంకా వాడలేదని 
ఇలా నీళ్లల్లో వేసా :-)